ISO 45001:2018 - HỆ THỐNG QUẢN LÝ AN TOÀN VÀ SỨC KHỎE NGHỀ NGHIỆP

TVQ Việt Nam hỗ trợ doanh nghiệp xây dựng hệ thống quản lý an toàn và sức khỏe nghề nghiệp theo ISO 45001:2018. Nội dung tư vấn tập trung vào mối nguy và điều kiện làm việc thực tế, trách nhiệm quản lý và sự tham gia của người lao động.

ISO 45001:2018 là gì?

ISO 45001:2018 là tiêu chuẩn quốc tế về Hệ thống quản lý an toàn và sức khỏe nghề nghiệp, tiếng Anh là Occupational Health and Safety Management System, thường viết tắt là OH&S Management System.

Tiêu chuẩn cung cấp khuôn khổ giúp tổ chức quản lý có hệ thống các mối nguy, rủi ro an toàn và sức khỏe nghề nghiệp, phòng ngừa chấn thương và suy giảm sức khỏe liên quan đến công việc, đồng thời cải tiến kết quả hoạt động về an toàn và sức khỏe nghề nghiệp.

ISO 45001:2018 được ISO công bố năm 2018 và hiện vẫn là phiên bản tiêu chuẩn đang có hiệu lực. Tiêu chuẩn đã được bổ sung Amendment 1:2024 liên quan đến nội dung biến đổi khí hậu. ISO hiện đang phát triển phiên bản sửa đổi tiếp theo nhưng chưa công bố thành tiêu chuẩn quốc tế chính thức.

Mục tiêu của ISO 45001

Việc áp dụng ISO 45001 giúp doanh nghiệp thiết lập phương pháp quản lý chủ động đối với các vấn đề an toàn và sức khỏe nghề nghiệp.

Các mục tiêu chính có thể bao gồm:

• Nhận diện các mối nguy tại nơi làm việc.
• Đánh giá và kiểm soát rủi ro an toàn và sức khỏe nghề nghiệp.
• Phòng ngừa tai nạn lao động và sự cố.
• Phòng ngừa chấn thương và các ảnh hưởng bất lợi đến sức khỏe người lao động.
• Thiết lập trách nhiệm quản lý rõ ràng.
• Tăng cường sự tham gia của người lao động.
• Kiểm soát hoạt động của nhà thầu khi có liên quan.
• Chuẩn bị và ứng phó với tình huống khẩn cấp.
• Theo dõi kết quả hoạt động an toàn và sức khỏe nghề nghiệp.
• Cải tiến liên tục hệ thống quản lý.

Đối tượng áp dụng ISO 45001

ISO 45001 có thể áp dụng cho nhiều loại hình doanh nghiệp và tổ chức, không phụ thuộc vào quy mô hay lĩnh vực hoạt động.

Một số lĩnh vực thường áp dụng gồm:

• Sản xuất công nghiệp.
• Cơ khí và gia công kim loại.
• Điện và điện tử.
• Xây dựng.
• Logistics và kho vận.
• Hóa chất.
• Nhựa và cao su.
• Dệt may.
• Da giày.
• Thực phẩm.
• Bao bì và in ấn.
• Công nghiệp hỗ trợ.
• Doanh nghiệp xuất khẩu.
• Nhà thầu và đơn vị thi công.
• Dịch vụ kỹ thuật.
• Các doanh nghiệp tham gia chuỗi cung ứng trong nước và quốc tế.

Các nội dung doanh nghiệp cần kiểm soát

Khi xây dựng ISO 45001, doanh nghiệp cần nhận diện các mối nguy phù hợp với hoạt động thực tế.

Ví dụ có thể bao gồm:

• Máy móc và thiết bị.
• Điện.
• Thiết bị nâng.
• Xe nâng.
• Làm việc trên cao.
• Không gian hạn chế.
• Hóa chất.
• Cháy và nổ.
• Tiếng ồn.
• Rung.
• Nhiệt độ.
• Bụi.
• Tư thế làm việc.
• Lao động thủ công.
• Thiết bị có bộ phận chuyển động.
• Hoạt động bảo trì.
• Nhà thầu và khách đến làm việc.
• Giao thông nội bộ.
• Điều kiện vệ sinh lao động.
• Yếu tố tâm lý và xã hội liên quan đến công việc khi phù hợp.

Việc nhận diện và đánh giá phải phù hợp với đặc điểm thực tế của từng doanh nghiệp, không nên sử dụng một danh sách mối nguy chung cho tất cả tổ chức.

Lợi ích khi áp dụng ISO 45001

Doanh nghiệp xây dựng và áp dụng ISO 45001 có thể đạt được các lợi ích như:

• Tăng khả năng phòng ngừa tai nạn lao động.
• Quản lý các mối nguy và rủi ro có hệ thống.
• Nâng cao nhận thức của người lao động.
• Làm rõ trách nhiệm về an toàn và sức khỏe nghề nghiệp.
• Cải thiện điều kiện làm việc.
• Hỗ trợ đáp ứng các nghĩa vụ tuân thủ có liên quan.
• Giảm gián đoạn hoạt động do sự cố.
• Tăng cường kiểm soát nhà thầu và hoạt động thuê ngoài.
• Nâng cao uy tín với khách hàng và đối tác.
• Đáp ứng yêu cầu của nhiều khách hàng trong chuỗi cung ứng.
• Hỗ trợ các hoạt động đấu thầu, đánh giá nhà cung cấp và xuất khẩu.
• Tạo điều kiện tích hợp với ISO 9001 và ISO 14001.

Vai trò của lãnh đạo

ISO 45001 nhấn mạnh vai trò của lãnh đạo trong việc thiết lập, duy trì và cải tiến hệ thống quản lý an toàn và sức khỏe nghề nghiệp.

Lãnh đạo doanh nghiệp cần bảo đảm các yêu cầu an toàn và sức khỏe nghề nghiệp được tích hợp vào hoạt động quản lý, bố trí nguồn lực phù hợp và thúc đẩy văn hóa làm việc an toàn.

An toàn lao động không chỉ là trách nhiệm của cán bộ phụ trách an toàn mà cần được tích hợp vào hoạt động của các phòng ban và cấp quản lý có liên quan.

Sự tham gia của người lao động

Một trong những nội dung quan trọng của ISO 45001 là sự tham vấn và tham gia của người lao động.

Người lao động là những người trực tiếp thực hiện công việc và thường có khả năng nhận diện các mối nguy thực tế tại hiện trường.

Doanh nghiệp cần xây dựng phương pháp phù hợp để người lao động có thể:

• Phản ánh các điều kiện không an toàn.
• Báo cáo mối nguy.
• Báo cáo sự cố.
• Tham gia đánh giá rủi ro khi phù hợp.
• Đề xuất biện pháp cải tiến.
• Tham gia các hoạt động liên quan đến an toàn và sức khỏe nghề nghiệp.

Nhận diện mối nguy và đánh giá rủi ro

Doanh nghiệp cần thiết lập phương pháp nhận diện mối nguy và đánh giá rủi ro phù hợp với hoạt động thực tế.

Quá trình này thường bao gồm:

1. Xác định hoạt động và khu vực làm việc.
2. Nhận diện mối nguy.
3. Xác định đối tượng có thể bị ảnh hưởng.
4. Đánh giá mức độ rủi ro.
5. Xác định biện pháp kiểm soát.
6. Phân công trách nhiệm thực hiện.
7. Theo dõi hiệu quả của biện pháp kiểm soát.
8. Đánh giá lại khi có thay đổi.

Kiểm soát rủi ro

Biện pháp kiểm soát nên ưu tiên loại bỏ hoặc giảm rủi ro tại nguồn thay vì chỉ phụ thuộc vào trang bị bảo hộ cá nhân.

Doanh nghiệp có thể xem xét các phương pháp như:

• Loại bỏ mối nguy.
• Thay thế bằng giải pháp ít nguy hiểm hơn.
• Áp dụng biện pháp kỹ thuật.
• Áp dụng biện pháp quản lý.
• Đào tạo và hướng dẫn.
• Sử dụng phương tiện bảo vệ cá nhân phù hợp.

Biện pháp cụ thể cần được lựa chọn trên cơ sở đánh giá rủi ro của từng hoạt động.

Kiểm soát nhà thầu

Đối với doanh nghiệp có nhà thầu làm việc tại cơ sở, hệ thống ISO 45001 cần xem xét việc quản lý các rủi ro phát sinh từ hoạt động của nhà thầu.

Việc kiểm soát có thể bao gồm:

• Tiêu chí lựa chọn nhà thầu.
• Quy định an toàn trước khi vào làm việc.
• Đào tạo hoặc phổ biến an toàn.
• Kiểm soát giấy phép làm việc khi cần.
• Giám sát hoạt động.
• Quản lý các công việc có rủi ro cao.
• Báo cáo và xử lý sự cố.

Chuẩn bị và ứng phó tình huống khẩn cấp

Doanh nghiệp cần nhận diện các tình huống khẩn cấp có thể xảy ra và xây dựng phương án ứng phó phù hợp.

Ví dụ:

• Cháy.
• Nổ.
• Rò rỉ hóa chất.
• Tràn đổ hóa chất.
• Tai nạn lao động nghiêm trọng.
• Sự cố điện.
• Sự cố thiết bị.
• Các tình huống khác phù hợp với đặc điểm doanh nghiệp.

Doanh nghiệp nên tổ chức diễn tập và đánh giá lại phương án khi phù hợp.

Amendment 1:2024 về biến đổi khí hậu

ISO đã công bố ISO 45001:2018/Amd 1:2024 - Climate action changes vào tháng 2 năm 2024. Phần sửa đổi này áp dụng cho ISO 45001:2018.

Doanh nghiệp cần xem xét liệu biến đổi khí hậu có phải là vấn đề liên quan đến bối cảnh của tổ chức hay không và xem xét các yêu cầu có liên quan của các bên quan tâm.

Việc xem xét phải dựa trên bối cảnh thực tế của từng doanh nghiệp, không nên tạo hồ sơ hình thức chỉ để đáp ứng tài liệu.

ISO 45001 đang được sửa đổi

Tại thời điểm hiện tại, ISO đang xây dựng phiên bản sửa đổi tiếp theo của ISO 45001.

Dự thảo đang ở giai đoạn ISO/DIS 45001, tức vẫn là dự thảo tiêu chuẩn quốc tế và chưa thay thế ISO 45001:2018.

Do đó doanh nghiệp hiện nay vẫn nên xây dựng và duy trì hệ thống theo ISO 45001:2018 cùng các sửa đổi áp dụng, đồng thời theo dõi phiên bản mới khi ISO chính thức công bố.

TVQ Việt Nam sẽ cập nhật nội dung chuyển đổi khi phiên bản ISO 45001 mới được ban hành chính thức.

Dịch vụ tư vấn ISO 45001 của TVQ Việt Nam

TVQ Việt Nam hỗ trợ doanh nghiệp xây dựng và áp dụng hệ thống quản lý an toàn và sức khỏe nghề nghiệp theo ISO 45001.

Phạm vi tư vấn có thể bao gồm:

1. Khảo sát hiện trạng

Khảo sát hoạt động sản xuất, thiết bị, môi trường làm việc, cơ cấu quản lý và hệ thống an toàn hiện có.

2. Nhận diện mối nguy

Hỗ trợ doanh nghiệp nhận diện các mối nguy phù hợp với từng hoạt động, khu vực và công việc.

3. Đánh giá rủi ro

Xây dựng phương pháp đánh giá rủi ro và xác định các rủi ro cần ưu tiên kiểm soát.

4. Rà soát nghĩa vụ tuân thủ

Hỗ trợ doanh nghiệp thiết lập phương pháp nhận diện và theo dõi các yêu cầu liên quan đến an toàn và sức khỏe nghề nghiệp.

5. Xây dựng hệ thống tài liệu

Hỗ trợ xây dựng hoặc hoàn thiện:

• Chính sách.
• Quy trình.
• Hướng dẫn công việc.
• Biểu mẫu.
• Hồ sơ kiểm soát.
• Tài liệu đánh giá rủi ro.
• Tài liệu ứng phó tình huống khẩn cấp.

6. Đào tạo

Có thể bao gồm:

• Đào tạo nhận thức ISO 45001.
• Đào tạo nhận diện mối nguy và đánh giá rủi ro.
• Đào tạo đánh giá viên nội bộ.
• Hướng dẫn triển khai hệ thống cho cán bộ phụ trách.

7. Hướng dẫn áp dụng

Hỗ trợ các phòng ban đưa yêu cầu của hệ thống vào hoạt động thực tế.

8. Đánh giá nội bộ

Hỗ trợ doanh nghiệp đánh giá việc áp dụng hệ thống, xác định điểm chưa phù hợp và cơ hội cải tiến.

9. Xem xét của lãnh đạo

Hỗ trợ doanh nghiệp chuẩn bị thông tin và hồ sơ phục vụ hoạt động xem xét hệ thống.

10. Khắc phục và hoàn thiện

Hỗ trợ xử lý các điểm chưa phù hợp trước khi đánh giá chứng nhận.

11. Chuẩn bị đánh giá chứng nhận

Rà soát hệ thống, hồ sơ và bằng chứng trước đánh giá của tổ chức chứng nhận.

Tích hợp ISO 45001 với ISO 9001 và ISO 14001

ISO 45001 có thể được xây dựng theo hướng tích hợp với các hệ thống quản lý khác.

Đối với doanh nghiệp đang áp dụng ISO 9001 và ISO 14001, TVQ Việt Nam có thể hỗ trợ xây dựng hệ thống tích hợp nhằm:

• Hạn chế tài liệu trùng lặp.
• Thống nhất phương pháp quản lý.
• Tích hợp đánh giá nội bộ.
• Tích hợp xem xét của lãnh đạo.
• Tối ưu hóa biểu mẫu và hồ sơ.
• Giảm khối lượng duy trì hệ thống.

Liên hệ TVQ Việt Nam để trao đổi nhu cầu xây dựng, áp dụng hoặc cải tiến hệ thống ISO 45001 phù hợp với hoạt động thực tế của doanh nghiệp.

Chi phí tư vấn và chứng nhận ISO 45001 bao nhiêu?

Chi phí được xác định theo quy mô nhân sự, số địa điểm, mức độ rủi ro công việc, hoạt động của nhà thầu và mức độ sẵn sàng của hệ thống quản lý. Báo giá cần làm rõ phí tư vấn, phí đánh giá chứng nhận, các khoản triển khai bổ sung và chi phí duy trì nếu thuộc phạm vi đề nghị. TVQ lập phương án phù hợp sau khi nhận thông tin doanh nghiệp.

Thời gian thực hiện ISO 45001 mất bao lâu?

Tiến độ phụ thuộc vào hiện trạng hệ thống, khả năng bố trí nhân sự và thời gian hoàn thiện bằng chứng áp dụng. Các công việc cần sắp xếp gồm khảo sát nơi làm việc, nhận diện mối nguy, đánh giá rủi ro, thực hiện biện pháp kiểm soát, hướng dẫn áp dụng và kiểm tra hiệu quả. Lịch đánh giá và xem xét cấp chứng chỉ được xác nhận với tổ chức chứng nhận khi hệ thống sẵn sàng.

Hồ sơ cần chuẩn bị

Doanh nghiệp nên chuẩn bị sơ đồ tổ chức, danh mục công việc và thiết bị, thông tin nhà thầu, hồ sơ đào tạo và kiểm tra hiện có, hồ sơ sự cố và các tài liệu an toàn đang sử dụng. TVQ rà soát hồ sơ để xác định phần có thể kế thừa và phần cần bổ sung.

Câu hỏi thường gặp

Doanh nghiệp đã có ISO 9001 và ISO 14001 có thể tích hợp ISO 45001 không?

Có thể tổ chức các quá trình quản lý chung trong một hệ thống tích hợp. Các nội dung đặc thù như nhận diện mối nguy, tham vấn người lao động và kiểm soát rủi ro nghề nghiệp vẫn cần được thực hiện đầy đủ.

TVQ có trực tiếp quyết định cấp chứng chỉ không?

TVQ tư vấn, đào tạo và hỗ trợ doanh nghiệp chuẩn bị đánh giá. Hoạt động đánh giá và quyết định cấp chứng chỉ thuộc tổ chức chứng nhận theo phạm vi và quy trình của họ.

Liên hệ tư vấn ISO 45001

Để nhận phương án và báo giá, cung cấp ngành nghề, phạm vi cần thực hiện, số nhân sự, số địa điểm, hiện trạng hệ thống và thời hạn mong muốn qua tvqvietnamco.ltd@gmail.com hoặc hotline 0938 065 963.

Dịch vụ liên quan: Tư vấn ISO 9001 | Tư vấn ISO 14001 | Tư vấn ISO/IEC 27001 | Tư vấn ISO 13485.